آیا ChatGPT به AGI رسیده است؟ واقعیت پشت ادعای جدید هوش مصنوعی

انتشار مدل جدید ChatGPT دوباره بحث قدیمی درباره AGI یا هوش مصنوعی عمومی را داغ کرده است. بعد از معرفی این مدل، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در شبکه اجتماعی X اعلام کرد که «AGI رسیده است» و این اتفاق را به تیم OpenAI تبریک گفت.

اما یک سؤال مهم وجود دارد: آیا واقعاً ChatGPT به AGI رسیده است؟

پاسخ کوتاه این است: هنوز نمی‌توان با اطمینان چنین ادعایی کرد.

AGI چیست؟

AGI مخفف Artificial General Intelligence یا «هوش مصنوعی عمومی» است. منظور از AGI، نوعی هوش مصنوعی است که بتواند مانند یک انسان در طیف گسترده‌ای از کارهای فکری فعالیت کند، نه اینکه فقط برای یک کار مشخص طراحی شده باشد.

برای مثال، یک سیستم AGI باید بتواند مسائل مختلف را یاد بگیرد، استدلال کند، مشکلات جدید را حل کند، با ابزارهای مختلف کار کند و دانش خود را در موقعیت‌های متفاوت به کار بگیرد.

این مفهوم با مدل‌های هوش مصنوعی امروزی تفاوت دارد. مدل‌های فعلی در بسیاری از کارها عملکرد بسیار خوبی دارند، اما هنوز مشخص نیست که آیا می‌توان آن‌ها را واقعاً «هوش عمومی» دانست یا خیر.

چرا گفته شده ChatGPT به AGI رسیده است؟

دلیل اصلی این ادعا، توانایی‌های مدل جدید OpenAI است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، این مدل می‌تواند کارهایی را انجام دهد که فقط به تولید متن محدود نیستند. برای مثال، امکان کار با رایانه، جست‌وجو در وب، تکمیل فرم‌ها، به‌روزرسانی اطلاعات مشتریان، کار با فایل‌های spreadsheet و presentation، ساخت وب‌سایت و تحلیل داده‌های علمی را دارد.

این قابلیت‌ها نشان می‌دهند که مدل جدید نسبت به نسل‌های قبلی توانایی بسیار گسترده‌تری پیدا کرده است.

به زبان ساده، هوش مصنوعی چت جی پی تی دیگر فقط یک ابزار برای پاسخ دادن به سؤال‌ها نیست. می‌تواند در بعضی شرایط مانند یک دستیار دیجیتال عمل کند و مجموعه‌ای از کارهای مختلف را انجام دهد.

همین موضوع باعث شده برخی افراد و مدیران صنعت هوش مصنوعی معتقد باشند که فاصله میان مدل‌های امروزی و AGI بسیار کمتر از گذشته شده است.

اما آیا این یعنی ChatGPT همان AGI است؟

نه لزوماً.

مهم‌ترین نکته این است که هنوز تعریف واحد و مورد توافقی برای AGI وجود ندارد. همچنین یک آزمون جهانی و مشخص وجود ندارد که بتوان با استفاده از آن گفت یک مدل به AGI رسیده یا هنوز نرسیده است.

حتی OpenAI نیز طبق اطلاعات منتشرشده، اعلام نکرده که این مدل رسماً به مرحله AGI رسیده است. این شرکت بیشتر روی افزایش توانایی مدل در زمینه‌هایی مانند استفاده از رایانه، مهندسی نرم‌افزار، علوم، ریاضیات و کارهای حرفه‌ای تأکید کرده است.

بنابراین باید بین دو موضوع تفاوت قائل شد:

«مدل بسیار قدرتمند شده است» با «مدل به AGI رسیده است» یکی نیست.

چه چیزی ChatGPT جدید را متفاوت کرده است؟

یکی از مهم‌ترین تغییرات، توانایی مدل در انجام کارهای چندمرحله‌ای و استفاده از ابزارهاست.

در مدل‌های قدیمی‌تر، کاربر معمولاً سؤال خود را وارد می‌کرد و مدل پاسخ متنی می‌داد. اما مدل جدید می‌تواند در برخی سناریوها چند مرحله از یک کار را پشت سر هم انجام دهد.

برای مثال، ممکن است اطلاعاتی را از وب دریافت کند، آن‌ها را بررسی کند، در یک فایل قرار دهد و سپس بر اساس داده‌ها یک خروجی جدید تولید کند.

این قابلیت می‌تواند استفاده از هوش مصنوعی را از یک «ابزار پاسخ‌گویی» به یک «دستیار انجام کار» نزدیک‌تر کند.

همین تغییر یکی از دلایلی است که بحث درباره AGI دوباره جدی شده است.

توانایی‌های بیشتر، به معنی هوش انسانی نیست

یکی از نکات مهم در بحث AGI این است که نباید فقط تعداد کارهایی را که یک مدل انجام می‌دهد، معیار قرار داد.

یک مدل ممکن است بتواند برنامه‌نویسی کند، اطلاعات را تحلیل کند، با نرم‌افزارها کار کند و حتی مسائل پیچیده علمی را بررسی کند؛ اما این موضوع به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که مدل دارای هوشی مشابه انسان است.

برای رسیدن به AGI، موضوعاتی مانند توانایی یادگیری عمومی، سازگاری با شرایط جدید، استدلال در موقعیت‌های ناشناخته و عملکرد قابل‌اعتماد در طیف گسترده‌ای از مسائل اهمیت دارند.

به همین دلیل، هنوز بحث درباره اینکه چه زمانی باید یک سیستم را AGI نامید، ادامه دارد.

یک مثال ساده برای درک تفاوت

فرض کنید یک هوش مصنوعی بتواند هم‌زمان برای شما ایمیل بنویسد، کدنویسی کند، یک فایل اکسل را تحلیل کند و درباره یک موضوع علمی تحقیق کند.

این سیستم نسبت به یک چت‌بات ساده بسیار پیشرفته‌تر است.

اما برای اینکه آن را AGI بدانیم، باید ببینیم آیا می‌تواند بدون آموزش اختصاصی برای هر کار، با مسائل کاملاً جدید روبه‌رو شود و خودش روش مناسب برای حل آن‌ها را پیدا کند یا نه.

بنابراین، گسترده بودن قابلیت‌ها یکی از نشانه‌های مهم پیشرفت به سمت AGI است، اما به‌تنهایی برای اثبات رسیدن به AGI کافی نیست.

ادعای مدیرعامل انویدیا را چطور باید دید؟

جنسن هوانگ، مدیرعامل Nvidia، پس از معرفی مدل جدید OpenAI اعلام کرد که AGI رسیده است. این اظهارنظر نشان‌دهنده اهمیت و گستردگی توانایی‌های مدل جدید است، اما نباید آن را به‌عنوان یک تأیید رسمی از سوی OpenAI در نظر گرفت.

در واقع، حتی اگر یک مدل از نظر توانایی‌های عملی به سطح بسیار بالایی رسیده باشد، همچنان این سؤال باقی می‌ماند که آیا تعریف مورد قبول از AGI را برآورده می‌کند یا خیر.

آیا باید منتظر AGI باشیم؟

شاید مهم‌تر از اینکه نام این مدل را AGI بگذاریم یا نه، این باشد که ببینیم در عمل چه کارهایی می‌تواند انجام دهد.

اگر یک مدل بتواند بخش قابل‌توجهی از کارهای فکری و دیجیتال انسان را با سرعت بالا انجام دهد، تأثیر آن بر شرکت‌ها، برنامه‌نویسی، پژوهش، آموزش و بسیاری از مشاغل می‌تواند بسیار بزرگ باشد؛ حتی اگر هنوز تعریف رسمی AGI را نداشته باشد.

مدل جدید OpenAI نیز به همین دلیل مورد توجه قرار گرفته است. این مدل علاوه بر توانایی‌های معمول چت، می‌تواند در کار با رایانه، نرم‌افزار، داده‌های علمی و کارهای حرفه‌ای نقش فعال‌تری داشته باشد.

جمع‌بندی؛ ChatGPT به AGI رسیده است یا نه؟

اگر بخواهیم ساده پاسخ دهیم، هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت ChatGPT به AGI رسیده است.

مدل جدید OpenAI توانایی‌های بسیار گسترده‌ای دارد و نسبت به نسل‌های قبلی می‌تواند کارهای بیشتری انجام دهد. همین موضوع باعث شده برخی چهره‌های مطرح صنعت فناوری، مانند جنسن هوانگ، آن را نشانه رسیدن به AGI بدانند.

با این حال، هنوز تعریف مشخص و مورد توافقی برای AGI وجود ندارد و خود OpenAI نیز چنین ادعایی را به‌صورت رسمی مطرح نکرده است.

بنابراین بهتر است فعلاً به جای اینکه بگوییم «ChatGPT قطعاً AGI شده»، بگوییم مدل‌های هوش مصنوعی به نقطه‌ای نزدیک‌تر شده‌اند که می‌توانند طیف بسیار گسترده‌ای از کارهای فکری و دیجیتال را انجام دهند.

این تغییر شاید از خود عنوان AGI مهم‌تر باشد؛ زیرا نشان می‌دهد هوش مصنوعی به‌تدریج از یک ابزار ساده برای پاسخ‌دادن به سؤال‌ها، به سیستمی تبدیل می‌شود که می‌تواند در انجام واقعی کارها نیز نقش داشته باشد.