شمیم عطر بهشت در دشت های گل و گلاب مازندران

خبرگزاری مهر؛ گروه استان ها: برداشت گل محمدی این روزها در زمین‌های شیب‌دار مازندران آغاز شده از دودانگه ساری و به‌خصوص در مناطق سوادکوه، قائم‌شهر، بهشهر و حتی تا نزدیکی جنگل‌های بابل و برخی مناطق غربی مازندران رواج یافته است.

خاک نسبتاً سبک و شرایط آب‌وهوایی مساعد باعث شده این گیاه معطر، محصولی اقتصادی و پایدار برای روستاییان مازندران شود.

با فرا رسیدن اردیبهشت و خرداد، برخی روستاها میزبان جشنواره‌های گل محمدی می‌شوند. در این جشن‌ها، علاوه بر چیدن گل، مراسم گلاب‌گیری سنتی با اجرای موسیقی محلی و پخت غذاهای بومی در کنار فروش محصولات کشاورزی زمینه را برای پاسداشت آیین‌های بومی فراهم می‌کند.

این جشنواره‌ها نه‌تنها باعث رونق گردشگری روستایی شده‌اند، بلکه نسل جوان را نیز دوباره به کشاورزی علاقه‌مند کرده‌اند. حتی تعداد زیادی از آنها به روستاها برگشتند.

سطح زیرکشت گل‌محمدی در استان ۵۷۴ هکتار است و به‌صورت میانگین هزار تن گل‌تر در استان تولید می‌شود.

بهشهر نیازمند صنایع تبدیلی

سطح زیرکشت گل‌محمدی در شهرستان‌های نکا، ساری، بهشهر و گلوگاه همچنین در سوادکوه، نوشهر و چالوس گسترده شده است، محمد احمدی از اهالی روستای عشرت رستاق بهشهر می گوید: تولید گل محمدی در منطقه عشرستاق بهشهر در حال انجام است.

وی در گفت وگو با خبرنگار مهر افزود: اما فراهم بودن زمینه تولید اسانس، گلاب، انواع مرباها و شربت‌ها و دم‌نوش‌ها نیاز منطقه است که باید حمایت شود و اکنون به دلیل عدم وجود صنایع تبدیلی و فرآوری، این امکان از بخش هزارجریب سلب شده است.

وی افزود: مازندران هم می‌تواند یکی از قطب‌های مهم تولید گیاهان دارویی ازجمله گل محمدی باشد؛ اگر از همه ظرفیت‌های استفاده شود و حمایت‌های لازم از تولیدکنندگان انجام شود و توسعه گلاب‌گیری و اسانس گیری از این گیاه معطر در دستور کار قرار گیرد.

در حال حاضر ۲۳ واحد تولید فرآوری به‌صورت سنتی و ۲ واحد به‌صورت مکانیزه در استان مازندران برای فرآوری گل محمدی فعالیت دارد که درمجموع از کل باغات مازندران، ۵۰۰ هزار لیتر گلاب استحصال می‌شود.

آغاز فصل برداشت گلاب درسطح ۲۲ هکتار از اراضی کشت گل محمدی در سوادکوه

سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی سوادکوه از آغاز عملیات گلاب‌گیری در این شهرستان خبر داد و اعلام کرد که در حال حاضر ۲۲ هکتار از اراضی کشت گل محمدی در سوادکوه آماده برداشت است.

عباسعلی پورمند در گفت وگو با خبرنگار مهر با اشاره به شروع فصل برداشت گل محمدی در روستای کلاریجان، اظهار داشت: امسال عملیات گلاب‌گیری در سطح شهرستان آغاز شده و محصولات با کیفیت این منطقه در انتظار عرضه به بازار است.

وی افزود: در حال حاضر ۲۲ هکتار از اراضی کشت گل محمدی در شهرستان سوادکوه آماده برداشت می‌باشد که با رعایت اصول علمی و زمان‌بندی دقیق، فرآیند چیدن گل‌ها و تقطیر آن‌ها آغاز شده است.

پورمند با تأکید بر اهمیت توسعه کشت گل محمدی در این منطقه، تصریح کرد: همکاری‌های مستمر با ستاد اجرایی فرمان امام امام خمینی (ره) جهت گسترش کشت گل محمدی در سطح شهرستان در جریان است. همچنین آموزش‌های لازم و برگزاری کلاس‌های آموزشی برای کشاورزان منطقه انجام می‌شود تا بهره‌وری و کیفیت محصول افزایش یابد.

سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی سوادکوه خاطرنشان کرد: تداوم این آموزش‌ها و حمایت از کشت‌کنندگان گل محمدی، یکی از اهداف اصلی این اداره در راستای اشتغال‌زایی و توسعه کشاورزی پایدار در منطقه سوادکوه است.

گل‌محمدی نسبت به شرایط محیطی سازگاری خوبی دارد و بقا و سازگاری نسبت به خشکی از شاخص‌ترین صفات این گیاه است که در اولین سال پس از کشت شروع به گلدهی می‌کند و ۵۰۰ تا ۷۰۰ کیلوگرم گل در هر هکتار تولید می‌کند و از سال‌های بعد بر میزان گل افزوده می‌شود، به‌طوری‌که در سال‌های چهارم و پنجم بعد از کشت بیشترین گل تولید می‌شود و حدود ۴ تا ۵ تن در هکتار گل تولید می‌شود.

تولید گل محمدی درر۵۰۰ هکتار از اراضی مازندران

سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به گستردگی کشت گل محمدی در این استان، گفت: سطح زیر کشت این محصول به ۵۰۰ هکتار می‌رسد و میانگین عملکرد آن در مناطق مختلف بین سه تا چهار تن در هکتار است.

اسداله تیموری یانسری اظهار کرد: سطح زیر کشت گل محمدی در استان مازندران ۵۰۰ هکتار است.

وی افزود: میانگین عملکرد این محصول در مناطق مختلف استان متفاوت بوده و به طور متوسط بین سه تا چهار تن در هکتار برآورد می‌شود.

تیموری یانسری با بیان اینکه بیشترین سطح زیر کشت گل محمدی در بخش‌های دودانگه و چهاردانگه در مرکز استان قرار دارد، تصریح کرد: این مناطق در مجموع ۳۵۰ هکتار از اراضی زیر کشت گل محمدی را به خود اختصاص داده‌اند.

سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به جایگاه فرهنگی و آیینی این استان گفت: در مازندران بسیاری از فعالیت‌های کشاورزی مانند کاشت، داشت و برداشت در کنار آیین‌ها و سنت‌های بومی برگزار می‌شود؛ آیین‌هایی که ریشه در فرهنگ غنی مردم این خطه دارد و با مفاهیم دینی و مذهبی پیوندی عمیق یافته است.

وی ادامه داد: همان‌گونه که در آیین‌هایی مانند کشت و برداشت برنج، مراسم شیردوشان توسط دامداران، خواندن اشعار مذهبی هنگام خرمن‌کوبی و جمع آوری شالی و حتی ارسال گل نرگس به حرم امام رضا(ع) جلوه‌هایی از این فرهنگ دیده می‌شود، گلاب‌گیری و برداشت گل محمدی نیز هر ساله در مازندران با آیین‌ها و رسوم خاصی انجام می‌شود.

تیموری یانسری در پایان خاطرنشان کرد: توجه به زنجیره ارزش این محصول، حمایت از صنایع بسته‌بندی در تراز صادراتی و توسعه بازار فروش، می‌تواند گل محمدی و فرآورده‌های آن را به یکی از محصولات شاخص صادراتی استان تبدیل کند؛ موضوعی که ضمن افزایش درآمد کشاورزان، به احیای روستا زیستی در مناطق بالادست و تقویت اقتصاد مقاومتی نیز کمک خواهد کرد.

براساس آنچه توسط کارشناسان اعلام‌شده است: سطح زیر کشت گل‌محمدی در دنیا حدود ۲۰ هزار هکتار است که ۷۰ درصد آن در ایران قابلیت کشت دارد و ایران به‌عنوان قدیمی‌ترین کشور تولیدکننده گلاب در جهان است.

گل محمدی از گیاهان دارویی و عرقیات معطر ایران است که کاربرد فراوانی در طب سنتی، انواع غذاها و دم‌نوش‌ها دارد و کاشان به شهر گل و گلاب ایران معروف است؛ اما در سال‌های اخیر با توسعه کشت گل محمدی در مازندران، دیگر تنها کاشان، شهر گل و گلاب نیست بلکه می‌توان از استان مازندران هم به استان گل و گلاب نام برد.