یادداشت | اعتماد؛ سرمایه‌ای که به بورس بازگشت

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، نگاهی به معاملات تالار شیشه‌ای نشان می‌دهد بازار سرمایه در روزهای اخیر تنها شاهد رشد شاخص‌ها نبوده است؛ و اتفاق مهم‌تر، بازگشت تدریجی اعتماد به بازاری است که طی سال‌های گذشته بارها از ناحیه تصمیمات ناگهانی، ابهامات سیاسی و نوسانات اقتصادی آسیب دیده بود. بر این اساس شاید بتوان گفت مهم‌ترین دستاورد این روزهای بورس نه فتح کانال‌های جدید شاخص، بلکه تغییر نگاه سرمایه‌گذاران به آینده بازار سهام است.

در این راستا، نگاهی به رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد این بار ماجرا با بسیاری از موج‌های صعودی گذشته تفاوت دارد؛ چرا که در سال‌های اخیر هر زمان سطح ریسک‌های سیاسی یا اقتصادی افزایش می‌یافت، نخستین واکنش بازار سهام خروج نقدینگی و حرکت سرمایه‌ها به سمت دارایی‌های کم‌ریسک‌تر بود؛ اما این روزها در شرایطی که همچنان بخشی از نااطمینانی‌ها پابرجاست، جریان پول حقیقی نه‌تنها متوقف نشده، بلکه با قدرت در حال ورود به بازار است.

بر این اساس این تغییر رفتار را نمی‌توان صرفا با رشد قیمت سهام توضیح داد و توجیه کرد؛ چرا که تجربه نشان داده است رشد شاخص‌ها به تنهایی برای جلب اعتماد سرمایه‌گذاران کافی نیست. بنابراین آنچه امروز در تالار شیشه‌ای مشاهده می‌شود، حاصل مجموعه‌ای از عوامل است که مهم‌ترین آنها ایجاد این تصور در میان فعالان بازار سرمایه است که ثبات بورس به یکی از دغدغه‌های اصلی سیاستگذار تبدیل شده است.

در واقع بازار سهام این روزها بیش از آنکه به حمایت‌های مقطعی واکنش نشان دهد، به دنبال دریافت یک پیام مشخص است؛ اینکه قواعد بازی تغییرات ناگهانی نخواهد داشت و تصمیمات اقتصادی قابلیت پیش‌بینی بیشتری پیدا می‌کنند. هر جا این پیام به فعالان اقتصادی منتقل شده، سرمایه نیز با سرعت بیشتری به سمت بازار سهام حرکت کرده است؛ اتفاقی که متاسفانه در چند سال گذشته کمتر اتفاق افتاده است.

افزون بر این، عامل دیگری که نباید از آن غافل شد، جذابیت نسبی سهام در مقایسه با سایر گزینه‌های سرمایه‌گذاری است؛ آن هم به این دلیل که بسیاری از شرکت‌های بورسی هنوز با ارزش‌گذاری‌هایی معامله می‌شوند که از نگاه سرمایه‌گذاران فاصله معناداری با ارزش واقعی دارایی‌ها و ظرفیت سودآوری آنها دارد. همین موضوع باعث شده بخشی از نقدینگی که پیش‌تر به بازارهای موازی رفته بود، دوباره به بورس بازگردد.

با این حال، اعتماد پدیده‌ای نیست که لحظه‌ای و یک‌بار برای همیشه به دست آید؛ چرا که همان‌گونه که طی سال‌های گذشته شکل‌گیری فضای بی‌اعتمادی به دللایل مختلف در تالار شیشه‌ای زمان زیادی نبرد، از بین رفتن اعتماد تازه ایجادشده در این روزها نیز می‌تواند در مدت کوتاهی رخ دهد. به همین دلیل مهم‌ترین آزمون پیش روی بازار سهام و سهامدارانش حالا، نه عبور شاخص کل از رکوردهای تاریخی خود و نه بدست آوردن رکوردهای جدید، بلکه حفظ ثبات در سیاستگذاری و استمرار رفتارهای قابل پیش‌بینی است.

بر این اساس باید گفت تالار شیشه‌ای این روزها بیش از هر زمان دیگری به سرمایه اجتماعی نیاز دارد؛ سرمایه‌ای که در قالب اعتماد سهامداران خود را نشان می‌دهد. در این راستا، ورود مستمر پول حقیقی، افزایش ارزش معاملات و مقاومت بازار سهام در برابر فشارهای مقطعی فروش، همگی نشانه‌هایی از بازسازی این سرمایه هستند؛ اما تداوم این روند نیازمند آن است که فعالان بازار سهام اطمینان داشته باشند قواعد حاکم بر بازار در میانه راه دستخوش تغییرات ناگهانی نخواهد شد.

و در نهایت، می‌توان اذعان داشت مهم‌ترین سوخت رشد این روزهای بورس نه صرفا نقدینگی، نه خبرهای سیاسی و نه حتی ارزندگی سهام، بلکه احیای تدریجی اعتماد است. بنابراین اگر این اعتماد حفظ شود، می‌تواند زمینه‌ساز ورود سرمایه‌های بیشتر و رونق پایدارتر بازار سرمایه باشد؛ اما اگر این اعتماد و سرمایه بار دیگر خدشه‌دار شود، هیچ شاخصی به تنهایی قادر به حفظ روند صعودی این بازار نخواهد بود.

مهدی حاجی‌وند، کارشناس بازار سرمایه

انتهای پیام/