یادداشت | ورود بورس به مرحله آزمون تقاضا

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، شاخص کل بورس پس از عبور از مرز 7 میلیون واحد، در معاملات چهارشنبه نیز با رشد بیش از 47 هزار واحدی به محدوده 7 میلیون و 122 هزار واحد رسید و رکورد جدیدی ثبت کرد. این روند در حالی رقم خورده که طی روزهای اخیر ارزش معاملات افزایش یافته و ورود پول حقیقی نیز در مقاطعی به ارقام قابل توجهی رسیده است.

اما در شرایطی که شاخص کل از ابتدای سال حدود 92 درصد رشد کرده است، برخی کارشناسان معتقدند رشد سریع قیمت‌ها معمولا دو پیام همزمان برای بازار سهام دارد؛ از یک سو نشان‌دهنده قدرت تقاضا و افزایش جذابیت سهام است و از سوی دیگر احتمال شناسایی سود و افزایش عرضه توسط سرمایه‌گذارانی را که طی ماه‌های گذشته بازدهی بالایی کسب کرده‌اند، افزایش می‌دهد.

این در شرایطی است که یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های روند اخیر بازار سرمایه با دوره‌هایی است که رشد شاخص عمدتا تحت تاثیر چند نماد بزرگ رخ می‌داد؛ جایی که در روزهای اخیر، افزایش ارزش معاملات و ورود پول حقیقی نشان داده دامنه مشارکت در این بازار نیز گسترش یافته است.

چنین ارقامی نشان می‌دهد در مقطع فعلی، تقاضا همچنان توان جذب بخش قابل توجهی از عرضه‌ها را دارد. با این حال، تداوم ورود پول حقیقی شرط مهمی برای استمرار شتاب صعودی است؛ از این رو، اگر جریان نقدینگی ضعیف شود، بازار سهام می‌تواند وارد مرحله‌ای از استراحت و نوسان شود؛ مرحله‌ای که لزوما به معنای تغییر روند بلندمدت نیست.

در واقع باید میان «اصلاح قیمت» و «وقفه در رشد» تفاوت قائل شد؛ چرا که پس از یک دوره صعود پرشتاب، طبیعی است که بخشی از معامله‌گران اقدام به ذخیره سود کنند. بنابراین این اتفاق می‌تواند شاخص بورس را برای مدتی در محدوده‌ای مشخص نوسانی کند، بدون آنکه الزاما ساختار صعودی بازار سهام را از بین ببرد.

از نگاهی دیگر، برخی معتقدند رشد 92 درصدی شاخص کل از ابتدای سال، به اندازه‌ای قابل توجه است که نمی‌توان احتمال افزایش رفتارهای هیجانی را نادیده گرفت. به این دلیل که زمانی که بازدهی بازار سهام در مدت کوتاهی افزایش می‌یابد، بخشی از سرمایه‌گذاران با انگیزه کسب سود سریع وارد معاملات می‌شوند. در چنین شرایطی، فاصله میان تحلیل بنیادی و رفتار معاملاتی کوتاه‌مدت می‌تواند کاهش یابد.

با این حال، صرف رشد قیمت‌ها برای نتیجه‌گیری درباره حبابی شدن بازار سرمایه کافی نیست؛ و نسبت قیمت به سود شرکت‌ها، ارزش دلاری بازار، چشم‌انداز سودآوری بنگاه‌ها، نرخ ارز و تورم از جمله متغیرهایی هستند که باید همزمان مورد توجه قرار گیرند.

از این منظر، عبور شاخص از 7 میلیون واحد به خودی خود به معنای گران شدن همه سهام نیست؛ بلکه شاخص بورس یک نماگر کلی بوده و ممکن است برخی گروه‌ها همچنان از منظر سودآوری و ارزش‌گذاری با شرایط متفاوتی نسبت به سایر صنایع مواجه باشند. بنابراین، در چنین بازاری انتخاب سهم و توجه به کیفیت سود شرکت‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

رقیبان بورس

از سوی دیگر، یکی دیگر از عواملی که می‌تواند به توضیح جذابیت بازار سهام کمک کند، شرایط بازارهای موازی است. در اقتصادی که تورم و انتظارات تورمی همچنان نقش مهمی در تصمیم‌های سرمایه‌گذاری دارند، سرمایه‌گذاران به دنبال دارایی‌هایی هستند که هم امکان حفظ ارزش سرمایه را فراهم کنند و هم از نقدشوندگی مناسبی برخوردار باشند.

در این زمینه، بازار ارز و طلا همچنان در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار دارند، اما بورس به دلیل امکان ورود سرمایه‌های خرد، تنوع ابزارها و نقدشوندگی بخش قابل توجهی از سهام، ظرفیت متفاوتی برای جذب سرمایه دارد. از سوی دیگر، رشد قیمت در بازارهای مسکن و خودرو نیز باعث شده بخشی از سرمایه‌گذاران، بورس را به عنوان گزینه‌ای در دسترس‌تر برای مشارکت در اقتصاد و کسب بازدهی دنبال کنند.

ایستگاه بعدی کجاست؟

نگاهی به بازارهای مختلف و عوامل اثرگذار بر آنها نشان می‌دهد مهم‌ترین متغیر برای بازار سهام، نه عدد شاخص، بلکه رفتار آن پس از رسیدن به قله‌های جدید است. بر این اساس اگر بازار سرمایه بتواند در سطوح بالای فعلی معاملات پرحجم داشته باشد، عرضه‌های جدید را جذب کند و جریان ورود پول حقیقی را حفظ کند، احتمال ادامه روند صعودی همچنان وجود خواهد داشت.

در مقابل، کاهش محسوس ارزش معاملات، خروج پایدار پول حقیقی و افزایش فشار فروش می‌تواند نشانه ورود بورس به یک دوره استراحت باشد. چنین وضعیتی در پی یک رشد سنگین، اتفاقی غیرعادی نیست و حتی می‌تواند به سالم‌تر شدن روند بازار کمک کند.

بنابراین، اگرچه نمی‌توان برای شاخص کل سقف مشخصی تعیین کرد، اما کارشناسان می‌گویند انتظار ادامه رشد با همان سرعت ماه‌های اخیر نیز منطقی نیست؛ و بورس پس از یک صعود کم‌سابقه، حالا به مرحله‌ای رسیده است که کیفیت تقاضا اهمیت بیشتری از حجم آن پیدا می‌کند. بر این اساس در این مرحله، سرمایه‌گذارانی که صرفا به دنبال جا نماندن از موج صعودی هستند، با ریسک بیشتری مواجه‌اند و در مقابل، توجه به سودآوری شرکت‌ها، ارزش‌گذاری و چشم‌انداز صنایع می‌تواند معیار مهم‌تری برای تصمیم‌گیری باشد.

به بیان دیگر، عبور از 7 میلیون واحد شاید پایان یک موج نباشد، اما آغاز مرحله‌ای متفاوت برای بورس تهران است؛ مرحله‌ای که در آن بازار سهام باید ثابت کند رشد اخیر تنها حاصل هیجان و جریان نقدینگی نبوده و می‌تواند با پشتوانه سودآوری و ارزندگی، سطوح جدید قیمتی را تثبیت کند.

انتهای پیام/